De verzameling Moens

Nu in de kijker: de verzameling Moens

Jean Moens werd op 23 maart 1841 in Lede geboren en overleed er op 9 januari 1922. Van beroep was hij doktor in de rechten en advocaat, maar zijn passie lag vooral in het verleden. Hij bleef ongehuwd en kon zich, zoals een plaatselijke heemkundige uitdrukte, als een monnik op zijn hobby toeleggen. Dat resultaat mocht gezien worden: hij richtte twee musea in en publiceerde in 1904-1905 zijn Promenade archéologique.

Zijn methode was even direct als doeltreffend. Toen de Schelde in 1892 bij Wichelen werd rechtgetrokken, en later bij baggerwerken in Wichelen, Schellebelle en Grembergen, stond Moens bij de baggerboten om vondsten rechtstreeks van de arbeiders te kopen. Naast opgravingen kocht Moens ook heel wat munten op veilingen. Na zijn dood verdween een groot deel van die archeologische schatten naar musea in Aalst en Brussel. In mei 1922 werden zeker 1.500 voorwerpen geveild door Philippe Duprez, de beheerder van zijn privémuseum. Maar wie de catalogus doorbladert, zoekt tevergeefs naar munten. Waar waren die gebleven? 

Het antwoord: in de familie. De munten bleven decennialang bij de erfgenamen, en daardoor bleef ook de bijbehorende papierwinkel bewaard. Moens verzamelde vooral de munten van de Bourgondische en Spaanse Nederlanden, met een duidelijke zwakte voor het munthuis van Brugge. Daarnaast kocht hij jetons, penningen, gevangenisgeld, munten uit de oudheid en middeleeuwen en, vanaf eind jaren 1890, ook Griekse staters. Het grootste deel kocht hij in de jaren 1874, 1875 en 1876, op veilingen in Gent, Brussel, Antwerpen, Leuven, Doornik en Parijs. Bij Verhulst en Vyt in Gent en bij Olivier en Dupriez in Brussel was hij vaste klant.